ئاوه ز
 

نگاهی به تصادفات جاده­ای مسیر نوشه پاوه و نودشه مریوان (تا مسیر گردنۀ تته) و سکوت ادارۀ راه و شهرسازی شهرستان پاوه

کورش امینی

در قوانین راهنمایی و رانندگی و فرهنگ جاری ترافیک، تصادف برابر است با برخورد حداقل یک وسیله نقلیه با وسایل نقلیه دیگر یا برخورد با عابر پیاده و یا مانعی انسانی یا غیر انسانی. این امر شامل برخورد وسیلۀ نقلیه با موانع کنار جاده، واژگون شدن و افتادن نیز می­گردد. بعبارتی دیگر در فرهنگ نوین ترافیک همه اجزاء دخیل در امر ترافیک میتوانند عاملی برای تصادف باشند. . بر اساس آمار و اطلاعات موجود، میزان تخلفات ترافیکی و در نتیجه آن تصادفات منجر به فوت در جوامع شهری کشورهای در حال توسعه نسبت به کشورهای توسعه یافته بیست برابر می­باشد (بانک جهانی،1991، 6).

بر اساس تبصره3 ماده 14 قانون جدید رسیدگی به جرایم رانندگی، در صورتی که براساس نظر کارشناسان تصادفات، نقص راه یا وسیله نقلیه مؤثر در علت تصادفات باشد حسب مورد متصدیان ذی‌ربط، مسؤول جبران خسارات وارده هستند و با آنان برابر قانون رفتار خواهد شد. این در حالی است که اکثریت راههای مواصلاتی محورهای مد نظر این سخن فاقد کمترین امکانات راهنمایی و رانندگی به سان چراغ چشمک زن، خط کشی، تجهیزات هدایت کننده و تجهیزات ایمنی از قبیل مانع بتونی کنار جاده، فاقد شانه راه، شیب (سربالایی - سرازیری‌( غیر اصولی و فاقد هر گونه استانداردی، شیارهای لرزاننده، آشکارسازی نقاط پرحادثه، خط کشی، تعمیر و نگهداری گاردریل، نصب چراغ چشمک زن، کمترین نظارت در طراحی و بهره برداری و ... می­باشند. هر چند در تصادفات خودرویی معمولا امکان مشخص شدن مقصر امری عادی است، چرا که قوانین حاکم بر رانندگی در این زمینه کامل است و براحتی می­توانیم علت تصادف را مشخص کنیم، اما برخی اوقات دلیل اصلی تصادف مشخص نبوده و یا امکان حدس آن مشکل می­باشد. اما در کل علل سوانح رانندگی را می­توان در دلایل زیر خلاصه کرد:

علل اولیه: علل اولیه عوامل بینادی و ریشه­ای سوانح می­باشند و زمینه ایجاد تصادف را مهیا می­کنند. به تعبیر دیگر علل بنیادی سوانح رانندگی را علل اولیه گویند. این علل مربوط به ارگان­ها و سازمان­های راهنمایی و رانندگی و دیگر مراجع ذی الصلاح و از آن جمله مد نظر این مقال یعنی ادارۀ راه و شهرسازی مربوط می­شوند.

علل واسط : عللی هستند غیر عادی و غیر قانونی حاکم بر صحنه تصادف که مربوط به انسان و وسیله نقلیه و راه می­باشند .

علل مستقیم : علل مستقیم ناشی از علل واسط است و علل واسط خود ناشی از عوامل اولیه می­باشند .علل مستقیم رفتار و اعمال غیر عادی و یا غیر قانونی راننده که مستقیما حادثه را بوجود می­آورد؛ همانند: تخلف از مقرارات راهنمایی و رانندگی، تاخیر در رویت ، تجاوز از سرعت مطمئنه و فرار از تصادف به روشی نادرست می­باشد. بنا به اظهارات مردم منطقه اکثریت تصادفات محورهای مذکور بعلت شیب تند جاده، پیچ های غیر اصولی با رعایت کمترین اصول استانداردسازی مهندسی راه، عدم ریل گذاری در مسیرهای مورد لزوم، نبود وسایل و ادوات راهنمایی و رانندگی لازم در طول مسیر و اندکی هم ضعف و خطای انسانی و استفاده از ماشین غیر استاندارد و فرسوده می­باشد. شنیده­ها حاکی از آن است که در توجیه عدم ریل گذاری مسیرهای نامبرده، توجیه اداره راه و شهرسازی پاوه برفگیر بودن منطقه و لزوم برف روبی در فصول سرد سال و اوایل بهار جهت باز شدن جاده­ها می­باشد. هر چند دلیل فوق کافی نبوده و عدم انجام کار را توجیه نمی­کند، اما باز با اندک تمهیداتی می­توان هدف مورد نظر را برآورد کرد. بطور مثال ریل گذاری به فاصلۀ 100متر به 100 متر و رعایت فاصله­ای مناسب در حدود 20 متر جهت هدایت برف حاصل در جاده به بیرون جاده. این در حالی است که از طرف دیگر با اندک خرید تجهیزات مدرن و امروزی بسان خرید ماشین­های برف پاش می­توان مشکل!!! مورد نظر اداره راه را برطرف کرد.  همچنین بر اساس ماده 97 آیین نامه راهنمایی و رانندگی تشخیص‌، انتخاب‌، تهیه‌، جانمایی‌، نصب‌، ترسیم و نگهداری علایم عمودی و افقی راهنمایی‌و رانندگی درشهرها بر اساس دستورالعملی خواهد بود که به پیشنهاد شورای‌عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور به تصویب وزیر کشور می‌رسد و در جاده‌ها به عهده وزارت راه وترابری می‌باشد. وا اسفا اداره راه و شهرسازی شهرستان در این خصوص هم حق الناس را رعایت نکرده و دریغ از استاندارد سازی و تجهیز جاده­های مواصلاتی منطقۀ تحت پوشش. (محور نودشه پاوه و نودشه تا گردنه تته).

وجود چنین عواملی باعث شده است که هر ساله شاهد تصادفات مرگباری در راههای ارتباطی و مواصلاتی منطقۀ مورد بحث باشیم. بعنوان نمونه، بنا به گزارشی غیر رسمی و وقوف راقم این سطور طی شش ماهۀ گذشته (اول سال 93) نزدیک به 20 مورد مرگ ناشی از تصادفات و 20 تا 30 نفر زخمی در محور مذکور به وقوق پیوسته و در این خصوص خسارات جانی و مالی زیادی بر دوش هموطنان تحمیل شده است.

 

نزدیک به 10 مورد تصادف وسیلۀ نقلیه که همگی سقوط از جاده و پرت شدن به ته پرتگاه بوده است. چنین آماری با وجود تردد کم و مسیر بدون ترافیک فوق که بار جاده­ای تردد آن خیلی خیلی کم می­باشد واقعا" تکان دهنده است. با چنین جاده و چنین مدیرانی در رأس هرم امانتداری بیت المال باید به حال راههای مواصلاتی منطقۀ هورامانات گریه کرد و خون گریست.

 

تا کنون نه عذرخواهی نه اعتراف به اشتباهی. تاوان این همه خسران را تنها و تنها مردم می­دهند. در این خصوص از نمایندۀ محترم مردم در شهرستانهای هورامانات (پاوه، جوانرود، ثلاث باباجانی و روانسر) و فرماندار محترم شهرستان پاوه انتظار می­رود که با درک و درایتی که از ایشان انتظار می­رود با سرکشی و نظارت مستقیم بر عملکرد مدیران شهرستان نسبت به این مهم با حساسیت بیشتری برخورد نمایند. هر تصادفی از خودش آثاری بجا می­گذارد.

 

 داغدار شدن، مرگ عزیزان، بی سرپرست شدن، از بین رفتن ثروت و سرمایه، قطع زنجیرۀ کار و تولید به سبب از بین رفتن نیرویی مولد، تحمیل هزینه بر دوش سیستم بهداشتی و درمانی کشور و هزاران اثر ملموس و غیر ملموس دیگر. توجیه حادثه خیز بودن جاده مذکور نه تنها دردی از آلام مردم کم نمی­کند که به نوعی پاک کردن مسأله می­باشد.

 

به گفتۀ معاون وزیر راه و شهرسازی و رییس سازمان حمل و نقل جاده­ای کشور: سیاست سازمان راهداری کشور این است که سهم راه را در تصادفات جاده­ای به حداقل و یا به صفر برساند به گونه­ای که هرگاه تصادفی در جاده­ای اتفاق افتاد راه مقصر نباشد. به گزارش گروه اقتصادی باشگاه خبرنگاران، داوود کشاورزیان روز چهارشنبه (26/06/1393) در جلسه کمیسیون ایمنی راه های استان کردستان در سنندج با بیان اینکه برای این کار اقدامات ایمنی بصورت مستمر در حال انجام است از پلیس راه خواست به دلیل حضور مستمر در جاده­ها، نقاط حادثه خیز را به سازمان راهداری استان­ها اعلام کند. وی گفت: آمار نشان می دهد که در نگاه خرد خطای انسانی یکی از عوامل بروز تصادفات است اما در نگاه کلان ارتقای وضعیت خودرو و ارتقای ایمنی نقش اصلی را در این راستا دارد. 

 

 لازم به ذکر است این تنها نوشته از این دست نبوده و نیست. چندی پیش هم (مرداد ماه) خبرگزاری ایرنا از وضعیت اسف بار راههای ارتباطی هورامانات با عنوان «جاده­های نامناسب هورامانات همچنان قربانی می­گیرد» گله و شکایت کرده بود و نقش ادارۀ راه و شهرسازی را زیر سوال برده بود.

 

در ادامه باز هم سکوت ادارۀ راه و شهرسازی شهرستان پاوه و  توضیحات اداره کل راه و شهرسازی استان کرمانشاه در خصوص گزارش ایرنا به نوعی قابل تأمل می­باشد. کسانیکه توضیحات مذکور در بخش حوزۀ شهرستان پاوه را دیده و یا مطالعه کرده­اند (در وب سایت­های منطقه مشود است) به صحت موارد مذکور بیش از پیش مهر تأیید می­زنند، چرا که در توضیحات ارائه شده در محورهای مذکور و مورد نظر این مقال تنها یکبار به نام نودشه اشاره شده است. و آن هم بصورت  جملۀ «دیوارسازی و رفع کمبود عرض در چهار نقطه در محورهای پاوه به نوسود و نودشه».

 

جناب مهندس جاده­های مذکور بازمانده از زمان هشت سال جنگ تحمیلی عراق علیه ایران بوده و در مقام تعریف اصولی از جاده­های بین شهری؛ کوره راهی بیش محسوب نمی­شوند. جناب آقای فرماندار، نمایندۀ محترم مردم در مجلس شورای اسلامی دیگر وقت آن است که فکری اساسی به حال جاده­های مواصلاتی شهرستان اندیشیده و جان صدها شهروند دیگری را که ممکن است در آینده­ای نه چندان دور به حال و روز دیگر هموطنان دچار شده و از جاده­های مرگ شهرستان به ته دره سقوط کنند؛ نجات دهید.

 

 در نهایت خواست یحیی معماری خبرنگار ایرنا مرکز کرمانشاه را تکرار می­کنیم و از قول ایشان خطاب به نماینده محترم می­گوییم: آیا اخبار مرگ و میرهای جاده­ای در منطقه اورامانات به شما نمی­رسد؟ چرا در راستای همان نقش نظارتی­اتان وزارت راه و شهرسازی و اداره کل آن در استان و نمایندۀ آنها را در شهرستان پاوه به چالش نمی­گیرید؟ شما نیک می­دانید که مردم حتما خدمت راستین و کار واقعی و قابل لمس را ارج می­نهند و برای بانیان آن هم ارزش قایل هستند این کار خواه تعریض و بهسازی یک راه دسترسی باشد یا گازرسانی به یک شهر و یا حتی ساخت فرهنگسرا.

 



نوشته شده در تاريخ پنجشنبه دهم مهر 1393 توسط كوورش ئه‌ميني

تاریخ واوه‌ی بیه‌نوه‌.، تاریخ ئیجاره‌ به‌ ده‌سینه‌و جه‌هادگه‌ره‌کاو باره‌گاو خه‌لافه‌تی "رۆژئاوا"ش وسته‌ن وه‌رده‌موو هه‌ڕه‌شێ و په‌لاماری. ئیجاره‌ کۆبانێ بیه‌ن به یانه‌و مدرامانی. 

ئارۆ کۆبانێ قه‌ڵاگاو رۆحی ئازاد و ئاهوورایین. یاگی سۆزی و ژیواچه‌مه‌و هۆرقوڵیایین. هۆرگێروو بار و مه‌ینه‌توو ژیوایێوی حاشا چه‌نه ‌کریاین. چی ئاژه‌نه‌ باسواتوو[گوفتمان] کۆبانێ ئامیانوو هه‌میروو ژیواین.

حه‌ماسه‌و کۆبانێ وه‌رانوه‌ری ژیواری و به‌ڕبه‌ڕیه‌تین. مدرامانوو خه‌ڵکوو کۆبانی دوه‌ڕایی مه‌نه‌و و نه‌مه‌نه‌ین. کۆبانێ نماناو[سه‌مبۆل] ئازادی، وێبه‌خشی و مه‌زڵوومییه‌توو ئینسانین دلێ جه‌هانی ته‌قه‌ددوس ‌مێڕیا و نه‌وامه‌تینه‌‌‌. کۆبانێ جه‌مخانه‌و لێره‌و گیانانێوی ئازاده‌ و کوڵنه‌ده‌رین که‌ به باوه‌ڕ، به‌‌ ره‌گ و پوس ، به‌ که‌رده‌وه‌ و بڕیامان، وانه‌و ژیوای راسه‌قینه‌ی‌ فێرێ بیێنێ و به‌ هه‌رمانه‌کاشا به‌شه‌ری ئاوه‌زدارو دنیاو مه‌ینه‌تی فێروو ئا ژیوایه‌ مه‌که‌را. نمانه‌روو خه‌ڵکێوه‌ن که‌ ژیوایشا وه‌ش گه‌ره‌که‌ن، ژیوایه‌ ئازاد و به‌رابه‌ر، دوور جه‌ توفیر و چیرچه‌پووکی رێکینه‌ تۆتالیتره‌کا و ئینسانه‌ وشکه‌ مه‌ژگه‌کا‌.

رۆژئاوا[وه‌رنیشت] دوه‌ڕاو جیایی و جیاوازین. جه ‌لایه‌وه‌ هێزه‌ دماکه‌وته‌کاو خه‌لافه‌تی ئیسلامی، ئه‌جۆ ‌سه‌رمایه‌داره‌کا، ئاتاتورکیسته‌کا، ناسیۆناڵیسته ‌نۆکه‌ره‌کا، نۆکه‌ره‌ حێزبییه‌کا، ره‌وانگێڵه‌ پۆپۆلیسته‌کا، قاچاخچیه‌کا، جاسووس و چه‌ڵکاو وه‌ره‌کاو وه‌ڵاتاوه‌ ده‌ورووبه‌ری و زڵ هێزه‌کاو دنیای وێشا حه‌شار دان و مه‌غوولئاسا خه‌ریکوو گه‌له‌کۆمه‌، غه‌در، ڕیاکاری، جه‌نایه‌ت و پاکتاوکه‌رده‌ی گیاندار و بێگیانینێ. جه‌ لایه‌ته‌روه‌ هێزه‌ ئازادیواز، وێپا و سه‌ربه‌وێیه‌کا، ژه‌ن و پیاو، وردی و گه‌وره‌و خه‌ڵکی زه‌حمه‌تکێش و مانیا نه‌شناسوو مه‌حاڵه‌که‌ی ده‌س هاڵی به‌ڵام پته‌وباوه‌ڕ سه‌نگه‌رشا گێرته‌ن و وه‌رگیر‌ی جه‌ بیه‌و ئینسانی وێشا مه‌که‌ران.

ئاژه‌و کۆبانێ ڕسوا که‌روو رۆحوو جه‌هانی بێ رۆحوو سه‌رمایه‌دارین. نمانه‌روو ئه‌خلاق و مه‌رامی بێ بنه‌ماو و پرپۆڵینوو باوه‌ڕمه‌نده‌ کۆنه‌په‌ره‌ست، بێ ئاوه‌ز و بێ ئابڕوه‌کاو تاریخوو جه‌نایه‌تین. ئاژه‌و کۆبانێ و وه‌ڵێچشه‌نه‌ "شه‌نگال" جاڕ ده‌روو وڕای و ئه‌ره‌مێڕیاو ته‌قه‌ددوسوو خه‌باتی پووشین و په‌شمینوو حێزبایه‌تی؛ حێزبه‌ وه‌رشکه‌سته‌کاو مه‌حاڵه‌که‌ین که‌ چیروو واتانێوی ده‌مپه‌رکه‌ر و گۆش که‌ڕکه‌ری پسه‌و‌: وه‌ڵات پارێزی، ئازادیوازی و قاڕه‌مانبازی... بێ لێره‌یی، بێچاره‌یی، ناته‌وانی و به‌سه‌زوانی وێشا پۆشنانه‌ره‌.

کۆبانێ گلێرگاو وره‌ و لێره‌و ئینسانانێوی ئاهوورایین وه‌رانوه‌ر به‌ گه‌له‌و کۆنه‌په‌ره‌سته‌کا و زه‌ڕداره‌ له‌م له‌وه‌ڕنه‌کاو وه‌ڵاتوو مێزوپوتامیای و که‌نداوۆ پارسی. کۆبانی ویه‌رگاو کاروانوو خه‌باتوو راو ئازادین. یاگێ به‌گا ئاماو خیاڵ و ئاره‌زوه‌ ده‌س نه‌یاوه‌کان. فێرگه‌و یه‌هه‌ر و شه‌هامه‌تین. هاییکه‌ر و ئاگاوه ‌که‌روو ئینسانه‌ وه‌رمپۆره‌ که‌وته‌کاو دنیاو زه‌ڕ، زۆر و زوێڵین. ختیله‌‌ده‌روو مه‌ژگه‌ بێهوش کریایه‌کان. کۆڵیته‌و وێپارێزناین. یاگه‌هه‌رمانه‌و وێپه‌رمی و وێبه‌خشی گیانه‌ وێبه‌خشه‌‌که‌ره‌کان.

کۆبانێ ئوستووره‌و جه‌هانه‌وو ئارۆ و سه‌واین. ئوستووره‌و وه‌رگێری، پارێزه‌ری و وێپایی. حه‌ماسه‌و کۆبانێ پرومێته‌و ئاگاهی و وێ ئاگاهی قه‌ڕنه‌و بیسوو یه‌کین. ‌کۆبانێ لاد به‌ لاد و سه‌عا‌ت به‌ سه‌عا‌ت به‌ مدرامان و ئه‌ره‌مدرایش چه‌نیه‌تی و چه‌نی ژیوای ئینسانوو دمارۆ مه‌حاڵه‌که‌یما روشن و شیوه‌ مه‌که‌رۆ. به‌ مه‌نه‌ی یا نه‌مه‌نه‌یش کۆبانێ ویرچه‌مه‌و[مه‌کته‌ب] ئایه‌نده‌ین. ویرچه‌مه‌و شه‌هامه‌ت و ئازاده‌گی. کۆبانێ بیه‌ن به‌ وانه‌. بیه‌ن به‌ چه‌مبڕ و عێبره‌ت. بیه‌ن به‌ فه‌رهه‌نگ.

جه‌هانی ئازاد و ویژدانوو ئینسانی مودێڕنی؛ مدرامان، که‌رده‌وه‌، لێره‌، باوه‌ڕوو و یه‌هه‌روو خه‌ڵکوو کۆبانێ و قاره‌مانیه‌کاو ئا هه‌واڵه‌ قاره‌مانانه‌ که به‌ شانازی‌ و ئه‌وپه‌روو ویربه‌رزیوه‌ و به‌ رۆح و‌ گیان، حۆرمه‌توو ژیوایشا پارێزنان و مه‌پارێزنان هیچ وه‌خت جه‌ ویر نمه‌به‌رۆوه‌ و ئا حه‌ماسه گه‌وره،‌ لوان و مه‌لۆنه‌ دلێ یاد و خاترا ، ژیوا و ژیوار، تاریخ و فه‌رهه‌نگوو وه‌ڵاته‌که‌یما و گردوو وه‌ڵاتاو جه‌هانی!

داریۆش ره‌حمانی. مه‌ریوان

28 سپتامبروو 2014 میلادی

 



نوشته شده در تاريخ چهارشنبه نهم مهر 1393 توسط كوورش ئه‌ميني

۶ نماینده استان کردستان خواستار توقف عملیات موسوم به نجاتبخشی و لوله گذاری و حفاری در دیواره و داخل چشمه بل شدند

متن نامه: (شماره نامه ۴۲۳۴ مورخه ۱۵ شهریور ۱۳۹۲)

برادر ارجمند جناب آقای مهندس چیت چیان
وزیر محترم نیرو
موضوع: دستور توقف عملیات موسوم به نجاتبخشی و لوله گذاری و حفاری در دیواره و داخل چشمه بل
با سلام و تحیت؛
احترامأ، ضمن عرض خسته نباشید به مناسبت زحمات آن وزیر محترم و همکاران پرتلاش وزارتخانه متبوع در طی یکسال از روی کارآمدن دولت مردمی تدبیر و امید، به استحضار می رساند چشمه کارستی و تاریخی بل که متأسفانه در میدان عملیاتی پروژه سد داریان واقع شده وبیم آن می رود که با آبگیری سد مذکور این منبع مهم حیاتی از بین رفته وشاید درسال جاری دغدغه مسئولین استان های کردستان و کرمانشاه ،گروه کاری ویژه نجات بخشی چشمه بل ،مجمع نمایندگان استانهای کردستان و کرمانشاه و همچنین اساتید دانشگاهی و دانشگاهیان ،ائمه جمعه و جماعات وخانه کشاورز و صدها انجمن و نهاد مردمی، روستائیان و کسبه و بازاری ،هنرمندان و فرهنگ دوستان از سراسر ایران اسلامی به سمع و نظر حضرتعالی رسیده باشد.و این دغدغه ها باعث شد که آبگیری سد داریان منوط به نجات چشمه بل گردد اما در حال حاضر عملیاتی که تحت عنوان نجات بخشی توسط کارفرما صورت می گیرد در مرحله اول و در ظاهر باعث از بین بردن مظهر چند هزارساله آن گردیده ودرباطن عملیات حفاری کنونی ممکن است بافت طبیعی کارستی را که باعث ایجاد دبی فعلی چشمه (۴۰۰۰ لیتر در ثانیه ) گردیده است از بین برده و دبی چشمه مذکور را دچار نقصان نماید. همچنین در مرحله بعدی که از چند روز پیش آغازشده عمیات لوله گذاری بر دهانه چشمه میتواند لطمات سنگینی را به این منبع حیاتی آب در منطقه اورامانات وارد نماید.
جناب آقای وزیر مردم ما با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید شادمانی بی سابقه ای از خود نشان دادند و این مورد در خصوص کردستان و اورامانات و کرمانشاه شاید بیشتر از سایر نقاط کشورنمود پیدا کرد مصداق این جمله همانا تعداد آرای این استان به دولت کریمه تدبیر و امید است .این در حالی است که خواسته نجات چشمه بل تنها خواسته مردم این مناطق نیست بلکه خواسته کل ایرانیان است چون این چشمه یکی از آثارمهم ملی این سرزمین بوده و به شماره ۶۴ در ردیف آثار ملی ایران به ثبت رسیده است . همچنین این چشمه یکی از ارکان فرهنگ غنی اورامانات که از بکرترین و کهن ترین فرهنگهای ایران زمین محسوب می گردد .
لذا شایسته است خواسته منطقی ملت را درخصوص توقف تمامی عملیات موجود بر روی چشمه بل و حفاری ها را در منطقه کارستی چشمه مذکور متوقف و دستور انجام مهندسی ارزش با حضور گروه کاری ویژه نجاتبخشی چشمه بل به سرپرستی دکتر سید مختار هاشمی بر اساس مفاد نامه استاندار محتر م کردستان به شماره ۲۱۴۴۳/۱/۶۵ مورخه ۳۰/۴/۹۳ برای رسیدن به یک راهکار علمی مناسب از سوی آن وزیر محترم صادر گردد.
بدین لحاظ از جنابعالی تقاضامند است در راستای اهداف آن دولت محترم در حفظ منابع آب و خاک این سرزمین که تصمیماتش نشان از تدبیر بوده و انجامش باعث ایجاد موج امید و شادمانی برای ملت می باشد ، نسبت به خواسته های عنوان شده دستور مقتضی و عاجل را صادر فرموده وعملیات تخریبی بر روی چشمه بل را متوقف نمایند و مهندسی ارزش را به مرحله اجرا درآورند. قبلأ از همکاری و مساعدت آن مقام عالی وزارت کمال تشکر و قدردانی را دارد.
امضاء کنندگان: مجمع نمایندگان استان کردستان: سید محمد بیاتیان، محسن بیگلری، سید احسن علوی، سالار مرادی، امید کریمیان و حامد قادرمرزی



نوشته شده در تاريخ یکشنبه شانزدهم شهریور 1393 توسط كوورش ئه‌ميني

فةقر فةرهةنگی ئیمه کاما

 

فةقری فةرهةنگی ئیمه ئانةنه که؛ بیسارانی، سةیدی، مةولةوی، مةلا خدروو رواری، حاجی ماموساو نودشةی، میرزا ئةولقادروو پاوةی و هةزاران هةساره و روجیاری تةر جه هةورامانةنه نةژناسیا و لاو خةلکیةوه غةریبی با، بةلام تؤپانکةریو پیسه میسی، گورانیةواچیو پیسه جنیفر لوپیز و شةکیرا دلی زوانوو خةلکیةنه گرد رو گةمه کةرا و کةیف و وةشیةکةش پةی ئادیشا مةنؤوه. ئی رةوته جوریوش پنه ئامان که بریو وةخت وینی کابرا خةریکا ئاورایینه مرةی مرؤ؛ بةلام سةروو ژمارةو پالاو فلانه فوتبالیست یام فلانه وانةروو گورانیا چنی رةفیقةکةیش شةر کةرؤ.


فةقری فةرهةنگی ئانةنه که وةختاریو خاپوور کةردةی ژیوگای پةی سازدای یانه چن نوهوما بیةن به باو و پاریزنای میراسوو ویةردةی و یاونای به پرزوو ئاروی پیسه بریو چا جوجةله فووکوولیا ماچا؛ بی کةلاسی مارؤ. توخودا بدیةما پةی چیشما سةر ئامان. یام وةختاریو کةسیوی وینی که شونو سةیرانی و گیلایشةره ئامانةوه و ماشینةکةش به هةراله برةمی پةر کةردةن، ئةگةر پةرسی ئانه چی پاسته کةردةن به ئةوپةروو بی خةیالی یام ماچو به تو چیش!! یام ماچو دةخوو هینوو تو نیا. مةیلوو ویما


فةقری فةرهةنگی ئیمه ئانةنه که ساحبیو تا ویرةگا کووجیه و کولان و خیابانةنه ویل ویل گیلمی و عینک دوودی و فلانه مارک خارجی چیو مسانمی و یانةنه منیةیمیشةره یام سالیو جاریو پؤزش مدةیمی و وةختاریو یو ماچو ئانه چی وةرزش مةکةری بةدةنت شیویانةره یام کتیبیو مةوانیةوه؛ جوابشةنه ماچمی کوره کی حةوسةلةش هةن، کتیب کیلوویی چن.

 فةقری فةرهةنگیما ئانةنه که هةمماریو پولما هةن و نیانمانه بانک تا یؤتةر سوودش بوةرؤ و ئیمه نةتاومی دةسیو کةوا و پاتولی جوانخاس بسانمی یام دةسوو دوی رةفیقا گیرمی و سةفةریوی بةر جه وةلات کةرمی یام مةدرةسه و کتیب خانیو وةش کةرمی.


فةقری فةرهةنگیما ئانةنه که وةختیو ملمینه دلی تةبیعةت و ژیوگای، ئیننه یاگةکی پیسه کةرمی که شؤنیماره کةس قیزیش مةدو بلؤ ئاگه و غةیبةتوو پال دةسیةکةیما کةرمی و ماچمی چن خةلکوو ئی شاریه بی فةرهةنگةنی!!!

 فةقری فةرهةنگیما ئانةنه که پةشتو چراو سوورینه مةتاومی یةک دةیةقه ماتل بیمی و هةر چراوةکی سووره بیه گنمی بوق بوقانی؛ بةلام ملمی هةر ئیداریو تا چن سةعاتی ماتلیما کةرا و حیچ مةواچمی.

ئینه کریو بو به لیستیوی فره فره، ئةگةر هةر کةس کامینتیوی تازةش هةن متاوؤ ئیزافةش کةرو پی لیستیه.

 



نوشته شده در تاريخ سه شنبه بیست و یکم مرداد 1393 توسط كوورش ئه‌ميني

بسمۀ تعالی


و جعلنا من الماء کل شی‏ء حی

سرکار خانم معصومه ابتکار

رئیس محترم سازمان حفاظت محیط زیست دولت تدبیر و امید 

احتراما" همانطور که مستحضرید، یکی از معضلات فرا روی بشریت پدیده گرمایش جهانی و تغییر اقلیم­ها می­باشد که یکی از پیامدهای مستقیم آن، کاهش ذخایر برف مناطق کوهستانی می­باشد که در صورت تکرار و ادامۀ این روند در آینده­ای نه چندان دور با کم آبی، بروز پدیدۀ گردوغبار و حتی خشک سالی­های پی در پی مواجه خواهیم شد. امروزه بحث حکمرانی آب مطرح بوده و بیش از ۳۰ سال است ساخت سدهای مخزنی در سراسر دنیا متوقف شده است. در همین راستا اینجانبان جمعی از نویسندگان و فعالین عرصۀ فرهنگ و ادب هورامان بدون هیچگونه جهت گیری سیاسی و حسب وظیفه ملی و قانونی بر طبق اصل ۵۰ قانون اساسی با تقدیم این نامه نگرانی عمیق خود را نسبت به تخریب چشمۀ بل و آبگیری سد داریان با ذکر دلایل علمی زیر ابراز داشته و از آن ریاست محترم خواهشمندیم با درایت و دلسوزی خویش نسبت به نجات کامل و حفاظت فیزیکی از دهنه و مظهر چشمه بل که در واقع یکی از سرمایه­های ملی ایران عزیزمان می­باشد، دستورات و پیگیریهای لازم را تا حصول به نتیجه امر به ابلاغ فرمایید.

-        چشمه بل (چۀمۀو بلی) به همراه چشمه­های پالنگان، ته­لووکسان در روستای دیوه­زناو و زه­لم در روستای احمد آباد هورامان کردستان عراق از بزرگترین چشمه­های طبیعی هورامان به شمار می­روند. چشمه بل (چۀمۀو بلی) در محلی به همین نام (پایین دست دره روستای ناو به نام "ده­ریبه­ر") قرار دارد. این چشمه در سال 1388 با شماره 64 از سوی سازمان میراث فرهنگی به عنوان «اثر طبیعی ملی» اعلام شده است. بر اساس آزمایشات میکروبیولوژی و شیمیایی صورت گرفته، از لحاظ کیفی و شاخصه­های سلامتی آب چشمه مذکور جزء بهترین آب­های معدنی دنیا بوده، از لحاظ استانداردهای جهانی برابری کرده و املاح آن از جمله نیترات، کلراید، فلوراید و سختی در حد استاندارد می­باشد. بدلیل موقعیت جغرافیایی و مکانی خاص قرار گیری چشمه در میان بافت محکم سنگلاخی دیواره­های سنگی اطراف رودخانه در ارتفاع حدود هشت متری، به هنگام خروج آب از دهانه چشمه، مناظر بدیع و دلفریبی خلق می­شوند که چشم هر بیننده­ای را خیره می­نمایند. خروج حجم عظیمی از آب و فرو غلتیدن از چنان ارتفاعی با چنان شفافیت و طراوتی؛ موسیقی طبیعی دلنوازی درست کرده که هارمونی زیبا و دلنشینش زبانزد خاص و عام شده است. در اشعار فولکلور منطقه آمده است که به هنگام گذر از کنار چشمه بل مواظب باشید که سیلاب آن خشمگین است و در دامش نیفتید.

(مه­ له  بله­ نه  نه­ ک  به­ رؤت  ئاوی/ سه­ ر بله­ نه  لوه، سه­ روو   شتاوی)

-        بر اساس مطالعات صورت گرفته تراز آبنمای چشمه بل 717 متر از سطح دریای آزاد و تراز نرمال سطح آب مخزن سد داریان برابر 826متر است. از این رو به هنگام آبگیری مخزن سد، (هانه­و بلی) در زیر ستونی از آب­های راکد به ارتفاع 109 متر مدفون خواهد شد و در مواقع سیلابی که تراز آب به 839 متر خواهد رسید، چشمه بل در زیر ستون از آبی به ارتفاع 122 متر برای همیشه مدفون می­شود. زیر آب رفتن بخشی از روستا و باغات روستای رودبار (روار)، ناو، سلین با چنان خاطره­هایی، روستای هدف گردشگری هجیج، تنها یکی دیگر از اثرات مخرب ساخت سد مذکور است.


ادامه مطلب

نوشته شده در تاريخ یکشنبه نوزدهم مرداد 1393 توسط كوورش ئه‌ميني
یةکؤم سةرؤک کؤماری هةورامی

(اولین رئیس جمهور هورامی زبان)

هؤرچنیای یةکؤم گةشاوةز (روشنویر)، سیاسةتوان و شؤرشگةری هۀورامی؛ دوکتور فواد مةعسووم هةورامی به سةرؤک کؤماروو عیراقی فیدرالی جه گةلوو کوردی و به تایبةت خةلکوو هةورامانی سةربةرزی پیروز بو.

که ئی خةبةرمه ئةژنةوی، هامویریوی ئازیزم ئی پةیامشه کیاسا پةی که نویسةبیش:

سةدام حسةین چکؤنی؟! ئارؤ دوکتور فواد مةعسووم هةورامی خةلکوو دةگاو خةرپانی بی به سةرؤک کوماروو عیراقی. دةی ئیتر ویرتا نةشؤوه هةورامیةکا شمه حةقوو ویتانا و مشیؤم بیاودی پا یاگه بةرزا که ئیژاو ویتانا.



نوشته شده در تاريخ شنبه چهارم مرداد 1393 توسط كوورش ئه‌ميني
HATAV