ئاوه ز
 

۶ نماینده استان کردستان خواستار توقف عملیات موسوم به نجاتبخشی و لوله گذاری و حفاری در دیواره و داخل چشمه بل شدند

متن نامه: (شماره نامه ۴۲۳۴ مورخه ۱۵ شهریور ۱۳۹۲)

برادر ارجمند جناب آقای مهندس چیت چیان
وزیر محترم نیرو
موضوع: دستور توقف عملیات موسوم به نجاتبخشی و لوله گذاری و حفاری در دیواره و داخل چشمه بل
با سلام و تحیت؛
احترامأ، ضمن عرض خسته نباشید به مناسبت زحمات آن وزیر محترم و همکاران پرتلاش وزارتخانه متبوع در طی یکسال از روی کارآمدن دولت مردمی تدبیر و امید، به استحضار می رساند چشمه کارستی و تاریخی بل که متأسفانه در میدان عملیاتی پروژه سد داریان واقع شده وبیم آن می رود که با آبگیری سد مذکور این منبع مهم حیاتی از بین رفته وشاید درسال جاری دغدغه مسئولین استان های کردستان و کرمانشاه ،گروه کاری ویژه نجات بخشی چشمه بل ،مجمع نمایندگان استانهای کردستان و کرمانشاه و همچنین اساتید دانشگاهی و دانشگاهیان ،ائمه جمعه و جماعات وخانه کشاورز و صدها انجمن و نهاد مردمی، روستائیان و کسبه و بازاری ،هنرمندان و فرهنگ دوستان از سراسر ایران اسلامی به سمع و نظر حضرتعالی رسیده باشد.و این دغدغه ها باعث شد که آبگیری سد داریان منوط به نجات چشمه بل گردد اما در حال حاضر عملیاتی که تحت عنوان نجات بخشی توسط کارفرما صورت می گیرد در مرحله اول و در ظاهر باعث از بین بردن مظهر چند هزارساله آن گردیده ودرباطن عملیات حفاری کنونی ممکن است بافت طبیعی کارستی را که باعث ایجاد دبی فعلی چشمه (۴۰۰۰ لیتر در ثانیه ) گردیده است از بین برده و دبی چشمه مذکور را دچار نقصان نماید. همچنین در مرحله بعدی که از چند روز پیش آغازشده عمیات لوله گذاری بر دهانه چشمه میتواند لطمات سنگینی را به این منبع حیاتی آب در منطقه اورامانات وارد نماید.
جناب آقای وزیر مردم ما با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید شادمانی بی سابقه ای از خود نشان دادند و این مورد در خصوص کردستان و اورامانات و کرمانشاه شاید بیشتر از سایر نقاط کشورنمود پیدا کرد مصداق این جمله همانا تعداد آرای این استان به دولت کریمه تدبیر و امید است .این در حالی است که خواسته نجات چشمه بل تنها خواسته مردم این مناطق نیست بلکه خواسته کل ایرانیان است چون این چشمه یکی از آثارمهم ملی این سرزمین بوده و به شماره ۶۴ در ردیف آثار ملی ایران به ثبت رسیده است . همچنین این چشمه یکی از ارکان فرهنگ غنی اورامانات که از بکرترین و کهن ترین فرهنگهای ایران زمین محسوب می گردد .
لذا شایسته است خواسته منطقی ملت را درخصوص توقف تمامی عملیات موجود بر روی چشمه بل و حفاری ها را در منطقه کارستی چشمه مذکور متوقف و دستور انجام مهندسی ارزش با حضور گروه کاری ویژه نجاتبخشی چشمه بل به سرپرستی دکتر سید مختار هاشمی بر اساس مفاد نامه استاندار محتر م کردستان به شماره ۲۱۴۴۳/۱/۶۵ مورخه ۳۰/۴/۹۳ برای رسیدن به یک راهکار علمی مناسب از سوی آن وزیر محترم صادر گردد.
بدین لحاظ از جنابعالی تقاضامند است در راستای اهداف آن دولت محترم در حفظ منابع آب و خاک این سرزمین که تصمیماتش نشان از تدبیر بوده و انجامش باعث ایجاد موج امید و شادمانی برای ملت می باشد ، نسبت به خواسته های عنوان شده دستور مقتضی و عاجل را صادر فرموده وعملیات تخریبی بر روی چشمه بل را متوقف نمایند و مهندسی ارزش را به مرحله اجرا درآورند. قبلأ از همکاری و مساعدت آن مقام عالی وزارت کمال تشکر و قدردانی را دارد.
امضاء کنندگان: مجمع نمایندگان استان کردستان: سید محمد بیاتیان، محسن بیگلری، سید احسن علوی، سالار مرادی، امید کریمیان و حامد قادرمرزی



نوشته شده در تاريخ یکشنبه شانزدهم شهریور 1393 توسط كوورش ئه‌ميني

فةقر فةرهةنگی ئیمه کاما

 

فةقری فةرهةنگی ئیمه ئانةنه که؛ بیسارانی، سةیدی، مةولةوی، مةلا خدروو رواری، حاجی ماموساو نودشةی، میرزا ئةولقادروو پاوةی و هةزاران هةساره و روجیاری تةر جه هةورامانةنه نةژناسیا و لاو خةلکیةوه غةریبی با، بةلام تؤپانکةریو پیسه میسی، گورانیةواچیو پیسه جنیفر لوپیز و شةکیرا دلی زوانوو خةلکیةنه گرد رو گةمه کةرا و کةیف و وةشیةکةش پةی ئادیشا مةنؤوه. ئی رةوته جوریوش پنه ئامان که بریو وةخت وینی کابرا خةریکا ئاورایینه مرةی مرؤ؛ بةلام سةروو ژمارةو پالاو فلانه فوتبالیست یام فلانه وانةروو گورانیا چنی رةفیقةکةیش شةر کةرؤ.


فةقری فةرهةنگی ئانةنه که وةختاریو خاپوور کةردةی ژیوگای پةی سازدای یانه چن نوهوما بیةن به باو و پاریزنای میراسوو ویةردةی و یاونای به پرزوو ئاروی پیسه بریو چا جوجةله فووکوولیا ماچا؛ بی کةلاسی مارؤ. توخودا بدیةما پةی چیشما سةر ئامان. یام وةختاریو کةسیوی وینی که شونو سةیرانی و گیلایشةره ئامانةوه و ماشینةکةش به هةراله برةمی پةر کةردةن، ئةگةر پةرسی ئانه چی پاسته کةردةن به ئةوپةروو بی خةیالی یام ماچو به تو چیش!! یام ماچو دةخوو هینوو تو نیا. مةیلوو ویما


فةقری فةرهةنگی ئیمه ئانةنه که ساحبیو تا ویرةگا کووجیه و کولان و خیابانةنه ویل ویل گیلمی و عینک دوودی و فلانه مارک خارجی چیو مسانمی و یانةنه منیةیمیشةره یام سالیو جاریو پؤزش مدةیمی و وةختاریو یو ماچو ئانه چی وةرزش مةکةری بةدةنت شیویانةره یام کتیبیو مةوانیةوه؛ جوابشةنه ماچمی کوره کی حةوسةلةش هةن، کتیب کیلوویی چن.

 فةقری فةرهةنگیما ئانةنه که هةمماریو پولما هةن و نیانمانه بانک تا یؤتةر سوودش بوةرؤ و ئیمه نةتاومی دةسیو کةوا و پاتولی جوانخاس بسانمی یام دةسوو دوی رةفیقا گیرمی و سةفةریوی بةر جه وةلات کةرمی یام مةدرةسه و کتیب خانیو وةش کةرمی.


فةقری فةرهةنگیما ئانةنه که وةختیو ملمینه دلی تةبیعةت و ژیوگای، ئیننه یاگةکی پیسه کةرمی که شؤنیماره کةس قیزیش مةدو بلؤ ئاگه و غةیبةتوو پال دةسیةکةیما کةرمی و ماچمی چن خةلکوو ئی شاریه بی فةرهةنگةنی!!!

 فةقری فةرهةنگیما ئانةنه که پةشتو چراو سوورینه مةتاومی یةک دةیةقه ماتل بیمی و هةر چراوةکی سووره بیه گنمی بوق بوقانی؛ بةلام ملمی هةر ئیداریو تا چن سةعاتی ماتلیما کةرا و حیچ مةواچمی.

ئینه کریو بو به لیستیوی فره فره، ئةگةر هةر کةس کامینتیوی تازةش هةن متاوؤ ئیزافةش کةرو پی لیستیه.

 



نوشته شده در تاريخ سه شنبه بیست و یکم مرداد 1393 توسط كوورش ئه‌ميني

بسمۀ تعالی


و جعلنا من الماء کل شی‏ء حی

سرکار خانم معصومه ابتکار

رئیس محترم سازمان حفاظت محیط زیست دولت تدبیر و امید 

احتراما" همانطور که مستحضرید، یکی از معضلات فرا روی بشریت پدیده گرمایش جهانی و تغییر اقلیم­ها می­باشد که یکی از پیامدهای مستقیم آن، کاهش ذخایر برف مناطق کوهستانی می­باشد که در صورت تکرار و ادامۀ این روند در آینده­ای نه چندان دور با کم آبی، بروز پدیدۀ گردوغبار و حتی خشک سالی­های پی در پی مواجه خواهیم شد. امروزه بحث حکمرانی آب مطرح بوده و بیش از ۳۰ سال است ساخت سدهای مخزنی در سراسر دنیا متوقف شده است. در همین راستا اینجانبان جمعی از نویسندگان و فعالین عرصۀ فرهنگ و ادب هورامان بدون هیچگونه جهت گیری سیاسی و حسب وظیفه ملی و قانونی بر طبق اصل ۵۰ قانون اساسی با تقدیم این نامه نگرانی عمیق خود را نسبت به تخریب چشمۀ بل و آبگیری سد داریان با ذکر دلایل علمی زیر ابراز داشته و از آن ریاست محترم خواهشمندیم با درایت و دلسوزی خویش نسبت به نجات کامل و حفاظت فیزیکی از دهنه و مظهر چشمه بل که در واقع یکی از سرمایه­های ملی ایران عزیزمان می­باشد، دستورات و پیگیریهای لازم را تا حصول به نتیجه امر به ابلاغ فرمایید.

-        چشمه بل (چۀمۀو بلی) به همراه چشمه­های پالنگان، ته­لووکسان در روستای دیوه­زناو و زه­لم در روستای احمد آباد هورامان کردستان عراق از بزرگترین چشمه­های طبیعی هورامان به شمار می­روند. چشمه بل (چۀمۀو بلی) در محلی به همین نام (پایین دست دره روستای ناو به نام "ده­ریبه­ر") قرار دارد. این چشمه در سال 1388 با شماره 64 از سوی سازمان میراث فرهنگی به عنوان «اثر طبیعی ملی» اعلام شده است. بر اساس آزمایشات میکروبیولوژی و شیمیایی صورت گرفته، از لحاظ کیفی و شاخصه­های سلامتی آب چشمه مذکور جزء بهترین آب­های معدنی دنیا بوده، از لحاظ استانداردهای جهانی برابری کرده و املاح آن از جمله نیترات، کلراید، فلوراید و سختی در حد استاندارد می­باشد. بدلیل موقعیت جغرافیایی و مکانی خاص قرار گیری چشمه در میان بافت محکم سنگلاخی دیواره­های سنگی اطراف رودخانه در ارتفاع حدود هشت متری، به هنگام خروج آب از دهانه چشمه، مناظر بدیع و دلفریبی خلق می­شوند که چشم هر بیننده­ای را خیره می­نمایند. خروج حجم عظیمی از آب و فرو غلتیدن از چنان ارتفاعی با چنان شفافیت و طراوتی؛ موسیقی طبیعی دلنوازی درست کرده که هارمونی زیبا و دلنشینش زبانزد خاص و عام شده است. در اشعار فولکلور منطقه آمده است که به هنگام گذر از کنار چشمه بل مواظب باشید که سیلاب آن خشمگین است و در دامش نیفتید.

(مه­ له  بله­ نه  نه­ ک  به­ رؤت  ئاوی/ سه­ ر بله­ نه  لوه، سه­ روو   شتاوی)

-        بر اساس مطالعات صورت گرفته تراز آبنمای چشمه بل 717 متر از سطح دریای آزاد و تراز نرمال سطح آب مخزن سد داریان برابر 826متر است. از این رو به هنگام آبگیری مخزن سد، (هانه­و بلی) در زیر ستونی از آب­های راکد به ارتفاع 109 متر مدفون خواهد شد و در مواقع سیلابی که تراز آب به 839 متر خواهد رسید، چشمه بل در زیر ستون از آبی به ارتفاع 122 متر برای همیشه مدفون می­شود. زیر آب رفتن بخشی از روستا و باغات روستای رودبار (روار)، ناو، سلین با چنان خاطره­هایی، روستای هدف گردشگری هجیج، تنها یکی دیگر از اثرات مخرب ساخت سد مذکور است.


ادامه مطلب

نوشته شده در تاريخ یکشنبه نوزدهم مرداد 1393 توسط كوورش ئه‌ميني
یةکؤم سةرؤک کؤماری هةورامی

(اولین رئیس جمهور هورامی زبان)

هؤرچنیای یةکؤم گةشاوةز (روشنویر)، سیاسةتوان و شؤرشگةری هۀورامی؛ دوکتور فواد مةعسووم هةورامی به سةرؤک کؤماروو عیراقی فیدرالی جه گةلوو کوردی و به تایبةت خةلکوو هةورامانی سةربةرزی پیروز بو.

که ئی خةبةرمه ئةژنةوی، هامویریوی ئازیزم ئی پةیامشه کیاسا پةی که نویسةبیش:

سةدام حسةین چکؤنی؟! ئارؤ دوکتور فواد مةعسووم هةورامی خةلکوو دةگاو خةرپانی بی به سةرؤک کوماروو عیراقی. دةی ئیتر ویرتا نةشؤوه هةورامیةکا شمه حةقوو ویتانا و مشیؤم بیاودی پا یاگه بةرزا که ئیژاو ویتانا.



نوشته شده در تاريخ شنبه چهارم مرداد 1393 توسط كوورش ئه‌ميني

برای نخستین بار تفسیر قرآن به به زبان کُردی زازاکی تالیف و منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری کردپرس به نقل از پایگاه خبری Haberdıyarbakır در ترکیه به تازگی تفسیری از قرآن مجید به زبان کُردی زازاکی منتشر شده است.فقیه چولیگ (خواجه بلال) مفسر و روحانی کُرد زازا، اعلام کرده که برای نوشتن این تفسیر، تلاش کرده ازلهجه ی اصیل زازاکی استفاده کند و معتقد است که با توجه به اعتبار دین مبین اسلام بین کردهای زازا، انتشار چنین کتاب هایی می تواند مورد استقبال قرار بگیرد و موجب حفظ لهجه ی زازاکی شود.

تفسیر مزبور توسط انتشارات استون استانبول روانه ی بازرا شده است.   

گفتنی است لهجه ی زازاکی یا دُملکی که به رسم الخط لاتینی نوشته می شود، زبان رایج بخشی از کردهای ترکیه است که در استان های درسیم، بینگُل، ارزنجان، الازغ، بخشی از دیاربکر و سیواس زندگی می کنند.

کد مطلب: 66279  |  تاريخ: ۱۳۹۳/۴/۲۲  |  ساعت: ۱۰ :۳۷



نوشته شده در تاريخ شنبه چهارم مرداد 1393 توسط كوورش ئه‌ميني
شاخصه های فرهنگی حکومت اقلیم کردستان و آپارتاید زبان هورامی
این نوشتار در شماره 6 مجله " هایا " چاپ و منتشر شده است.
جهت دانلود آن به صورت pdf بر روی لینک زیر کلیک کنید


آپارتاید زبان هورامی



نوشته شده در تاريخ پنجشنبه نوزدهم تیر 1393 توسط كوورش ئه‌ميني
HATAV